« ملك الله » است « 1 » و « الله » موجودى است كه شايسته است هر شىءاى آن را پرستش كند و « الرحمن » رحمت كننده به همه خلائق در دنيا است و « الرحيم » رحمت كننده به خصوص مومنان ( در بهشت ) است . و در روايتى آمده است كه گفتن بسم الله الرحمن الرحيم را ترك مكن ولو اينكه پس از آن بخواهى شعرى بخوانى . « 2 » آيت الله سيد على آقا قاضى در اينجا اظهار مى دارد : بسم الله الرحمن الرحيم در قرآن يك آيه مستقل است و جزو سوره ها مى باشد مگر در نامه حضرت سليمان كه در آن ، جزئى از آيه است . البته ظاهراً آيه بسم الله الرحمن الرحيم فقط در سوره حمد يك آيه مستقل است و در ساير سوره ها بخشى از آيه اول به حساب مى آيد لذا يا نظر ايشان خلاف مشهور بوده است و يا سهو قلم شده است كه جاى تحقيق دارد . سيد العارفين در ادامه مى فرمايد : جالب اينجاست كه اين آيه از 19 حرف تشكيل شده و همه آنها از حروف نورانى است ؛ جزء حرف « باء » كه در باطن آن نيز الف محذوف وجود دارد كه آن نيز نورانى است و منظور از حروف نورانى حروفى است كه در اوائل بعضى سوره ها به عنوان حروف مقطعه قرآن آمده است كه بعد از حذف حروف تكرارى آنها ( مثل ميم و حاء و . . . ) اين عبارت به دست مى آيد : « علىٌّ صراط حقٍ نمسكه » « 3 » و اگر گفته شود از كجا معلوم كه بسم در اصل بأسم بوده است ؟ مىگوئيم : كتابت قرآن نيز مثل ظاهرش كه علم و باطنش كه حكم و هر دو حجت است ، حجت مى باشد و در سوره علق مشاهده مىشود كه آمده است : اقرأ باسم ربك الذى خلق « 4 » ايشان درادامه مى فرمايد : پس روشن مىشود كه در اين آيه از لحاظ غلبه رحمت و روحانيت ، مثل و مانندى ندارد و رحمت و روحانيت در اين آيه ، چيزى است كه در غير اين آيه يافت نمى شود . و اگر گفته شود از كجا دانستيد كه « الف » در « بسم » افتاده است ؟ گوئيم : همانطور كه ظاهر قرآن ، علم و باطن آن ، حكمت است ؛ پس در كتابت قرآن نيز علومى نهفته است و چون رسم الخط « بسم » در قرآن به جز اين آيه ، به صورت « باسم » آمده نظير سوره علق كه مى فرمايد : « اقرا باسم ربك الذى خلق » ، مى فهميم كه الف در آن حذف شده است . اين عارف بزرگ آيه بسم الله الرحمن الرحيم را از بنده به مانند « كن فيكون » از حق سبحانه معرفى مىكند . البته به شرط اين كه خالصانه اداء شود و از بعض محققين نقل مىكند كه اگر گره از كار كسى با اين آيه گشوده نشود با غير آن نيز گشوده نشود .

--> ( 1 ) - اصول كافى ، ج 1 ، ص 114 . ( 2 ) - اصول الكافى ، ج 2 ، ص 672 . ( 3 ) - بحارالانوار ، 88 / 11 . ( 4 ) - علق ، 1 .